Home » राष्ट्रीय » रक्त तपासणी तुमच्या हृदयविकाराचा धोका दर्शवू शकते?

रक्त तपासणी तुमच्या हृदयविकाराचा धोका दर्शवू शकते?

राजू श्रीवास्तव यांच्या नुकत्याच झालेल्या प्रदीर्घ तब्येतीच्या लढाईनंतर त्यांच्या जिममध्ये हृदयविकाराचा झटका आल्याने निधन झाले आणि इतर अनेक सेलिब्रेटी ज्यांना आम्ही गेल्या दोन वर्षात हृदयविकाराच्या झटक्याने गमावले, हृदयाच्या आरोग्याविषयीचा गोंधळ शिगेला पोहोचला आहे. . काही वर्षांपूर्वीपर्यंत आमचा असा विश्वास होता की जो कोणी शारीरिकदृष्ट्या तंदुरुस्त आहे आणि नियमितपणे व्यायाम करतो त्याच्या हृदयाचे आरोग्य चांगले असते

रक्त तपासणी तुमच्या हृदयविकाराचा धोका दर्शवू शकते?

राजू श्रीवास्तव यांच्या नुकत्याच झालेल्या प्रदीर्घ तब्येतीच्या लढाईनंतर त्यांच्या जिममध्ये हृदयविकाराचा झटका आल्याने निधन झाले आणि इतर अनेक सेलिब्रेटी ज्यांना आम्ही गेल्या दोन वर्षात हृदयविकाराच्या झटक्याने गमावले, हृदयाच्या आरोग्याविषयीचा गोंधळ शिगेला पोहोचला आहे. . काही वर्षांपूर्वीपर्यंत आमचा असा विश्वास होता की जो कोणी शारीरिकदृष्ट्या तंदुरुस्त आहे आणि नियमितपणे व्यायाम करतो त्याच्या हृदयाचे आरोग्य चांगले असते परंतु ओळ अस्पष्ट दिसते. त्यांच्या अकाली मृत्यूमुळे प्रसिद्धी मिळवणारे बहुतेक सेलिब्रिटी तंदुरुस्त, निरोगी आणि नियमित वर्कआउट करत होते. तर मग हृदयविकाराचा धोका निश्चित करण्याचा मार्ग आहे का? बरं, अशी रक्त तपासणी आहे जी एखाद्याच्या हृदयाच्या समस्या दर्शवू शकते. चाचणीला कार्डिओ – सी प्रतिक्रियाशील प्रोटीन (एचएस सीआरपी) म्हणतात. कृपया लक्षात घ्या की एकच वाचन हृदयाच्या जोखमीचे पूर्णपणे स्पष्ट चित्र देऊ शकत नाही परंतु सतत उच्च वाचन तुम्हाला सांगू शकतात की डॉक्टरांचा सल्ला घेण्याची आणि आवश्यक कारवाई करण्याची वेळ आली आहे.

कार्डिओ सी-रिअॅक्टिव्ह (एचएस सीआरपी) प्रोटीन चाचणी म्हणजे काय?

कार्डिओ सी-रिअॅक्टिव्ह प्रोटीन ज्याला उच्च संवेदनशील सी-रिअॅक्टिव्ह प्रोटीन (hs) म्हणूनही ओळखले जाते CRP) ही एक साधी रक्त चाचणी आहे. डॉ. बिक्रम केशरी मोहंती, वरिष्ठ सल्लागार कार्डिओ-थोरॅसिक अँड व्हॅस्कुलर सर्जन (प्रौढ आणि बालरोग), नॅशनल हार्ट इन्स्टिट्यूटचे व्हिजिटिंग कन्सल्टंट, “CRP किंवा मानक CRP हे एक दाहक चिन्हक आहे याचा अर्थ शरीरात कुठेही संसर्ग झाल्यास. , रक्तातील CRP पातळी वाढली आहे, hs CRP मानक CRP पेक्षा अधिक संवेदनशील आहे. अन्यथा निरोगी माणसामध्ये, Hs CRP पातळी उच्च असल्यास, हे एक सूचक किंवा अलार्म आहे की त्या व्यक्तीला हृदयाच्या धमन्यांमध्ये ब्लॉकेज, हृदयविकाराचा झटका, अचानक हृदयविकाराचा झटका, स्ट्रोक किंवा शस्त्रांच्या धमन्यांमध्ये अडथळा येण्याची शक्यता जास्त आहे. आणि भविष्यात पाय.”
डॉ. विवेक चतुर्वेदी, प्रोफेसर आणि एचओडी, कार्डिओलॉजी, अमृता हॉस्पिटल, फरिदाबाद पुढे म्हणतात, “कार्डिओ सी-रिअॅक्टिव्ह प्रोटीन किंवा एचएससीआरपी ही एक चाचणी आहे जी अलीकडेच प्रसिद्ध झाली आहे, आणि विविध तपासणी पॅकेजेसचा भाग म्हणून उपलब्ध आहे. हे निम्न पातळीच्या क्रॉनिक किंवा दीर्घकाळ जळजळ होण्याचे चिन्हक आहे. जळजळ ही आपल्या शरीराची संसर्ग, तणाव, संधिवात यांसारख्या काही स्वयं-प्रतिकार रोगांविरुद्धची प्रतिक्रिया आहे. कीटक चावल्यानंतर त्वचेवर लाल ठिपके दिसले, ते जळजळ झाल्यामुळे होते. जळजळ अल्प कालावधीसाठी योग्य आहे, परंतु दीर्घ कालावधीसाठी उपस्थित राहिल्यास ती आपल्या शरीरासाठी हानिकारक असू शकते. हृदयामध्ये दीर्घकाळ जळजळ होण्याची कमी पातळी हा हृदयविकाराचा झटका, अचानक मृत्यू, आणि अँजिओप्लास्टी किंवा बायपास इत्यादींच्या वाढीव समस्यांशी जोडलेले आहे. ज्या लोकांमध्ये एचएससीआरपी सतत उच्च आहे त्यांना हृदयविकाराचा धोका जास्त असतो. ज्यांच्याकडे एचएससीआरपी वाढलेली नाही त्यांच्या तुलनेत.

ते पुढे म्हणतात, “कार्डिओ सी रिअॅक्टिव्ह प्रोटीन किंवा एचएससीआरपी हा जिगसॉ पझलचा फक्त एक भाग आहे जो हृदयाचे आरोग्य आहे. त्याचा एकांतात विचार केला जाऊ नये. काही अभ्यासात असे आढळून आले आहे की hsCRP ची उच्च पातळी इतर हृदयरोग जोखीम घटक नसतानाही धोका वाढवते, परंतु हे अजूनही विवादास्पद आहे. तथापि, आम्हाला खात्री आहे की हृदयविकाराच्या इतर जोखीम घटकांमुळे (जसे की उच्च बीपी, मधुमेह) धोका एचएससीआरपी वाढल्यास आणखी वाढतो. हे लक्षात ठेवणे फार महत्वाचे आहे की कोणत्याही अलीकडील संसर्गामुळे CRP आणि hsCRP अनेक आठवड्यांपर्यंत वाढू शकते. त्यामुळे, तुम्हाला अलीकडेच संसर्ग झाला असेल किंवा तुम्हाला इतर काही स्वयंप्रतिकार रोग असतील ज्यामुळे CRP वाढू शकते याचा अर्थ लावता येत नाही. कोविड महामारीपासून सामान्य झालेल्या तथाकथित ‘संपूर्ण शरीर चाचण्या’ चा एक भाग असलेल्या ठळक hsCRP मूल्यामुळे चिंताग्रस्त झाल्यानंतर अनेक निरोगी लोकांनी माझ्याकडे सल्लामसलत केली आहे! याचा अर्थ असा नाही की तुम्हाला हृदयविकाराचा झटका येणार आहे! नेहमी, hsCRP चे परिणाम, इतर कोणत्याही चाचणीप्रमाणेच, क्लिनिकल संदर्भात अर्थ लावले पाहिजेत.

संख्या काय सांगतात?

उच्च संख्या सूचित करते की अन्यथा निरोगी व्यक्तीला हृदयविकाराचा धोका असतो जसे की धमनी अवरोध, हृदयविकाराचा झटका, अचानक हृदयविकाराचा झटका, स्ट्रोक आणि परिधीय धमनी रोग भविष्य.

डॉ. अनुपम गोयल, डायरेक्टर – इंटरव्हेंशनल कार्डिओलॉजी, मॅक्स हॉस्पिटल, साकेत यांच्या मते, “इतर जोखीम घटक आणि लिपिड पॅनेलसह, उच्च Hs-CRP उच्च CVD जोखमीसाठी चिन्हक असू शकते. वरवर पाहता निरोगी व्यक्ती आणि एखाद्याच्या हृदयाच्या आरोग्याचे संकेत असू शकतात. जेव्हा h CPR जास्त असते, तेव्हा ती दोनदा पुनरावृत्ती करावी, चांगल्या प्रकारे दोन आठवड्यांच्या अंतराने (रुग्णाच्या संसर्गापासून मुक्त किंवा तीव्र आजारामध्ये) व्यक्तीला सतत कमी प्रमाणात जळजळ होत असल्याची पुष्टी करण्यासाठी. उच्च एचएस सीआरपी हे केवळ सूजचे चिन्हक आहे आणि हृदयरोगाचा अंदाज लावण्यासाठी विशिष्ट नाही. ही मूल्ये हृदयविकाराच्या एकूण मूल्यांकनाचा एक भाग आहेत आणि उच्च कोलेस्ट्रॉल, साखर, उच्च रक्तदाब, धूम्रपान आणि इतर CVD जोखीम घटकांचा विचार करणे आवश्यक आहे.

वाढलेली CRP पातळी जवळजवळ नेहमीच हृदयविकाराच्या इतर जोखीम घटकांशी संबंधित असते ज्यात धूम्रपान, लठ्ठपणा, निष्क्रिय जीवनशैली, उच्च कोलेस्टेरॉल, उच्च रक्तदाब, मधुमेह, चयापचय सिंड्रोम (उच्च रक्तदाबाचे संयोजन, उच्च रक्तातील साखरेची असामान्य लिपिड पातळी आणि जास्त चरबी).

अधिक वाचा: एक महिन्यापूर्वी दिसणार्‍या या हृदयविकाराच्या लक्षणांपासून सावध रहा

४० नंतर नियमित स्क्रीनिंग महत्वाचे आहे

४० वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या व्यक्तींनी त्यांची नियमित वार्षिक हृदय तपासणी करून घ्यावी ज्यामध्ये प्रत्येकासाठी रक्त तपासणी समाविष्ट असते प्रणाली (मूत्रपिंड, यकृत, साखर आणि कोलेस्ट्रॉल), छातीचा एक्स-रे, ईसीजी, इकोकार्डियोग्राफी आणि आवश्यक असल्यास ट्रेडमिल चाचणी. जर एखादी व्यक्ती हृदयविकाराच्या उच्च जोखमीच्या श्रेणीमध्ये येते म्हणजे जर त्यांना हृदयविकार, उच्च रक्तदाब, मधुमेह, दीर्घकाळ धूम्रपानाचा इतिहास, जास्त मद्यपान किंवा लठ्ठपणाचा कौटुंबिक इतिहास असेल आणि विशेषत: त्या व्यक्तीमध्ये हृदयविकाराची लक्षणे असतील तर छातीत दुखणे किंवा अस्वस्थता आणि श्वास लागणे इत्यादी, त्यांनी या चाचण्या 40 वर्षाच्या आधी केल्या पाहिजेत आणि हृदयरोगतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

डॉ विवेक स्पष्ट करतात, “तुमच्या हृदयाच्या आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी कार्यकारी तपासणी आणि नियमित चाचण्यांबाबत बरेच वाद आहेत. लोक घाबरतात कारण आपण दररोज व्यायामशाळेत, सायकल चालवताना इत्यादी लोक कोसळत असल्याबद्दल ऐकतो. 30 वर्षांच्या वयापासून सुरू होणाऱ्या प्रत्येकासाठी नियमितपणे बीपी तपासणे, वजन मोजणे, साखर आणि कोलेस्टेरॉल मोजणे हे निश्चितपणे शिफारसीय आहे. अंतर्निहित हृदयाच्या जोखमीवर अवलंबून वैयक्तिक आधारावर वारंवारता निश्चित केली जाऊ शकते. निरोगी तंदुरुस्त लोकांमध्ये ग्लुकोज आणि कोलेस्टेरॉलच्या वार्षिक २-३ चाचण्या आणि रक्तदाबाची वार्षिक तपासणी देखील अगदी वाजवी आहे. ज्या लोकांना हृदयविकाराचा धोका जास्त आहे उदा., हृदयविकाराचा मजबूत कौटुंबिक इतिहास, मधुमेह असलेले लोक, लठ्ठपणा, गंभीर कोविड मधून बरे झालेले इ. यांची अधिक वारंवार तपासणी केली जावी. यामध्ये विशेष किडनी आणि लघवी चाचण्या, इकोकार्डियोग्राम इत्यादींचा समावेश असू शकतो. हृदयविकाराचा उच्च धोका असलेल्या बैठी रुग्णांमध्ये ट्रेडमिल चाचणी किंवा कोरोनरी कॅल्शियम स्कोअर देखील वाजवी असू शकतात. उच्च रोग जोखीम आणि हृदयविकाराच्या लक्षणांसह काही निवडक प्रकरणांमध्ये, सीटी कोरोनरी अँजिओग्राम देखील ऑर्डर केला जातो.

हृदय निरोगी जीवनशैली कशी राखायची?

हृदयाच्या निरोगी जीवनशैलीमुळे जळजळ कमी होते आणि एचएससीआरपी कमी होते. यामध्ये धूम्रपान आणि तंबाखूच्या सक्रिय आणि निष्क्रिय प्रदर्शनापासून पूर्णपणे टाळणे समाविष्ट आहे; उच्च फायबर सामग्रीसह मुख्यतः प्रक्रिया न केलेल्या अन्नाचा निरोगी आहार, आदर्श शरीराचे वजन राखणे आणि नियमित शारीरिक क्रियाकलाप.

डॉ. अंकुर फाटर्पेकर, डायरेक्टर कॅथलॅब आणि इंटरव्हेंशनल कार्डिओलॉजिस्ट, सिम्बायोसिस हॉस्पिटल, मुंबई सांगतात, “वेगवेगळ्या प्रतिबंधात्मक उपाय जे असू शकतात हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी घेतलेल्या उपायांचे वर्गीकरण जीवनशैलीत बदल आणि औषध-आधारित उपचार म्हणून केले जाऊ शकते. निरोगी संतुलित आहार खाणे, नियमित व्यायाम करणे, निरोगी शरीराचे वजन राखणे, धूम्रपान बंद करणे आणि मद्यपान कमी करणे या जीवनशैलीत बदल करता येतात. जीवनशैलीतील या बदलांमुळे रक्तातील ग्लुकोजची पातळी तसेच हृदयावर परिणाम करणारा रक्तदाब कमी होण्यास हातभार लागतो. औषध-आधारित उपचारांमध्ये उच्च कोलेस्ट्रॉल पातळी, उच्च रक्तदाब आणि रक्तातील उच्च ग्लुकोज पातळीच्या उपचारांव्यतिरिक्त CVD साठी उपचारांचा समावेश होतो.

Leave a Reply

Your email address will not be published.