Home » आंतरराष्ट्रीय » जगावर तिसऱ्या महायुद्धाचं संकट? या कारणामुळे युक्रेनच्या मदतीस तयार नाही NATO

जगावर तिसऱ्या महायुद्धाचं संकट? या कारणामुळे युक्रेनच्या मदतीस तयार नाही NATO

जगावर-तिसऱ्या-महायुद्धाचं-संकट?-या-कारणामुळे-युक्रेनच्या-मदतीस-तयार-नाही-nato

कीव 21 मार्च : रशियाचं सैन्य युक्रेन-नाटो सीमेजवळ आल्याने रशिया आणि नाटो सैन्यांमध्ये थेट चकमक होण्याची शक्यता बळावली आहे (Russia Ukraine War). 13 मार्च रोजी रशियन विमानाने कथितरित्या याव्होरीव आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि सुरक्षा केंद्रावर रॉकेट गोळीबार केला. हे केंद्र युक्रेन आणि नाटो देश पोलंडच्या सीमेपासून अवघ्या 20 किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्व लष्करी संघटनांमध्ये चुका होतात, हे अलीकडच्या काळात अधिक स्पष्ट झालं, जेव्हा प्रक्षेपित झाल्यानंतर भारतीय क्षेपणास्त्र चुकून पाकिस्तानात उतरलं. अण्वस्त्रधारी भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात सध्या तणावाचं वातावरण आहे. पाकिस्तानकडून सूड उगवण्यास भरपूर वाव होता, पण युक्रेनप्रमाणे दोन्ही देशांमध्ये उघड युद्ध झालं नाही, जेणेकरून स्थिती गोंधळाची होईल. आणखी एका युद्धाची भीती? उत्तर कोरियानं रॉकेट लाँचर उडवले.. जर हीच घटना युक्रेनमध्ये पोलंड आणि रशियन सैन्यांमध्ये घडली असती तर, पोलिश सरकारने क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण ही चूक होती यावर विश्वासच ठेवला नसता. रशियाच्या हेतूंबद्दल चिंता पश्चिमेपेक्षा नाटोच्या पूर्वेकडील देशांमध्ये उच्च पातळीवर आहे. 15 मार्च रोजी पोलंड, स्लोव्हेनिया आणि झेक प्रजासत्ताकच्या पंतप्रधानांनी कीवमध्ये युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोदिमिर झेलेन्स्की यांना भेटण्यासाठी युक्रेनमध्ये ट्रेनने प्रवास करण्याचा धोका पत्करला. जेव्हा आपण जमिनीवर एकमेकांच्या सैन्याचं मूल्यांकन करतो तेव्हा संघर्षाची क्षमता वाढते. शांत आणि तणावपूर्ण सीमेवर केवळ गोळीबार करणे किंवा एखाद्या कनिष्ठ नॉन-कमिशन्ड अधिकाऱ्याने एखाद्या विशिष्ट परिस्थितीला चुकीचं ठरवून आक्रमक कारवाई केल्यास भयंकर युद्ध होऊ शकतं. अशी लढाई स्थानिक कमांडरच्या नियंत्रणाबाहेर जाते. झेलेन्स्की यांनी युक्रेनला “निषिद्ध विमानचालन क्षेत्र” घोषित करण्यासाठी नाटोला वारंवार आवाहन केलं आहे, परंतु नाटोच्या नेत्यांनी निष्कर्ष काढला आहे की यामुळे रशिया आणि नाटो सैन्यांमधील थेट लष्करी संघर्षाचा धोका आहे. हे झेलेन्स्कींच्या इतर विनंत्यांना लागू होतं असं दिसतं, ज्यात युक्रेनियन हवाई दलाला मदत करण्यासाठी विमानांचा पुरवठा करण्याच्या मागणीचा समावेश आहे. परंतु जर नाटोने थेट युक्रेनला विमाने पुरवली, तर रशिया विमानांचा पुरवठा थांबवण्याची कारवाई करेल. यामध्ये विमाने ठेवलेल्या विमानतळांवर हल्ले होऊ शकतात. अमेरिकन काँग्रेसमध्ये केलेल्या भाषणात झेलेन्स्की यांनी अमेरिकेला पर्ल हार्बर आणि 9/11 च्या हल्ल्यांची आठवण करून दिली. नाटोच्या सततच्या निष्क्रियतेच्या परिणामांबद्दल त्यांनी इशारा दिला.

रशियाचे ‘किंझल’ मिसाईल हिरोशिमावर पडलेल्या अणुबॉम्बपेक्षा 33 पट अधिक शक्तिशाली

NATO चे सदस्यत्व एखाद्या सदस्य राष्ट्राला उत्तर अटलांटिक कराराच्या अनुच्छेद 5 नुसार इतर सदस्यांकडून पाठिंबा मिळविण्याची परवानगी देते. 11 सप्टेंबर 2001 रोजी न्यूयॉर्क आणि वॉशिंग्टन डीसीवर झालेल्या हल्ल्यांनंतर अमेरिकेने नाटोच्या इतिहासात पहिल्यांदा आणि शेवटच्या वेळी हा अनुच्छेद वापरला. परंतु अनुच्छेद 5 हमी देत ​​नाही की इतर सर्व नाटो राज्ये हल्ला रोखण्यासाठी सशस्त्र सैन्य पाठवतील. फक्त लष्करी कारवाई हा एक पर्याय आहे जो युतीच्या ‘सामूहिक संरक्षण’ च्या तत्त्वाचा भाग म्हणून समाविष्ट केला जाऊ शकतो. ब्रिटनचे आरोग्य सचिव साजिद जाविद यांनी काही दिवसांपूर्वी एलबीसीवर दिलेल्या मुलाखतीदरम्यान सांगितलं होतं की, “जर एकही रशियन नाटोच्या हद्दीत घुसला तर नाटोशी युद्ध होईल.” 25 फेब्रुवारी रोजी रशियन सैन्याने युक्रेनवर आक्रमण केल्यानंतर, नाटो सरकारच्या प्रमुखांची ब्रुसेल्समध्ये बैठक झाली. युक्रेनच्या आक्रमणाचा निषेध करत त्यांनी युक्रेनला मदत करण्याचं वचन दिलं. त्यानंतर नाटोने त्याच्या पूर्वेकडील प्रदेशांमध्ये जमीन आणि सागरी संसाधने तैनात केली. ते म्हणाले, नाटोने संरक्षण योजना सक्रिय करून स्वतःला तयार करण्यास सुरुवात केली जेणेकरून युतीच्या प्रदेशाचे संरक्षण कोणत्याही आकस्मिक स्थितीला प्रत्युत्तर देऊन करता येईल. नाटोवरील माझ्या संशोधनात विविध सदस्य देशांतील अनेक अधिकाऱ्यांशी अनौपचारिक चर्चांचा समावेश आहे. यामुळे मला असा विश्वास वाटला की जरी अनुच्छेद 5 वापरला गेला तरीही, काही नाटो देश त्यांचं सैन्य पाठवण्यास नाखूष आहेत,.

Published by:Kiran Pharate

First published:

मराठी बातम्या, ब्रेकिंग न्यूज मराठीत सर्वात आधी News18 लोकमतवर. आजच्या ताज्या बातम्या, लाइव्ह न्यूज अपडेट, सर्वात आधी वाचा विश्वासार्ह मराठी न्यूज वेबसाइट News18 लोकमतवर.

Leave a Reply

Your email address will not be published.